ABDABD’deki son 3 resesyona bir bakış

2022-06-17 14:06

ABD'deki resesyon kaygısı geçmişi hatırlattı

ABD’deki ekonomistler, borsanın bu hafta ayı piyasasına girmesi ve enflasyonun geçen ay 40 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından ABD'nin resesyona girebileceği konusunda uyarıyorlar. Resesyon, ekonomi genelinde ekonomik aktivitede, genellikle birkaç aydan uzun bir süre için önemli bir düşüş olarak tanımlanır. Bir resesyon, ekonominin zirveye ulaştığı andan dibe vurduğu zamana kadar uzanır. “Dip”ten “zirveye” giden yol genişleme veya ekonominin normal bir durumu olarak adlandırılır.

Kongre Araştırma Servisi ve Ekonomik Analiz Bürosu'na göre, ABD son 75 yılda 13 ciddi durgunluk yaşadı ve bu dönemdeki ortalama resesyon 11 ay sürdü. The Hill gazetesi, ABD’deki son 3 resesyonu özetledi.

2020

2020 resesyonu kısa sürdü, Şubat'tan Nisan'a kadar sadece iki ay sürdü ve modern ABD tarihindeki en kısa resesyon oldu. Koronavirüs ABD'deki toplu işten çıkarmalara ve işyeri kapatmalara yol açtığında, işsizlik fırladı ve ekonomi kısa bir süreliğine durgunluğa girdi. Mart-Nisan 2020 arasında 21 milyondan fazla ABD’li işini kaybetti ve 2020'nin ikinci çeyreğinde ekonomi yıllık yüzde 33'ten fazla küçüldü. Ancak, Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell'ın o yılın Mart ayında belirttiği gibi, ekonomide “temelde yanlış” olan hiçbir şey yoktu. Yeni sağlık politikalarına uyum sağladıktan sonra Amerikalılar işe geri döndü ve ekonomi hızla düzeldi.

Kâr amacı gütmeyen özel bir kuruluş olan Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu tarafından düzenlenen bir panel geçen yıl, 2020'deki gerilemenin önceki resesyonlardan farklı özelliklere ve dinamiklere sahip olduğunu söyledi. “Yine de komite, istihdam ve üretimdeki düşüşün eşi benzeri görülmemiş büyüklüğünün ve tüm ekonomideki geniş erişiminin, gerileme önceki daralmalardan daha kısa olmasına rağmen, bu bölümün bir resesyon olarak tanımlanmasını gerektirdiğine karar verdi” diye ekledi.

2007-2009

1930'lardaki Büyük Buhran ile birlikte Amerikan tarihindeki en korkunç ekonomik gerilemelerden biri yaşandı. Resesyon, konut piyasası çöktükten sonra 2007'nin sonlarında ve 2008'in başlarında başladı. O sırada sıkı bir şekilde düzenlenmemiş olan bankacılık ve yatırım firmaları, yüksek riskli, ipoteğe dayalı menkul kıymetler veya bir havuzda toplanmış ev ve gayrimenkul tahvilleri de dahil olmak üzere yıkıcı ve zehirli krediler yaptılar.

Bankacılık sistemi başarısız olduğunda – konut piyasası kabarıp ve ardından çöktüğünde – müşteriler ve işletmeler tarafından kullanılan finansal krediler de düştü. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'na (BLS) göre, 2007 sonundan 2009 ortasına kadar yaklaşık 8,7 milyon iş kaybedildi. Tüm Amerikan hanelerinin dörtte biri servetlerinin yüzde 75'ini kaybederken, tüm ailelerin yarısından fazlası servetlerinin en az yüzde 25'ini kaybetti.

Haziran 2009'da Büyük Durgunluk sona erdikten sonra, ABD ekonomisi tarihin en uzun süreli yükselişini yaşadı.

2001

21. yüzyıldaki ilk resesyon, 1990'larda istikrarlı ekonomik büyümeyi takip etti. Mart 2001'den Kasım 2001'e kadar uzanıyordu. Resesyon, yatırımcıların erken İnternet tabanlı şirketlere çok fazla para akıtarak sektörün gerçek değerini aşırı değerlendirdiği dot-com balonunun patlamasıyla tetiklendi. Diğer bir faktör de turizm endüstrisi üzerinde kalıcı bir etkisi olan New York City'deki İkiz Kuleler'e yapılan 11 Eylül saldırısıydı.

BLS'ye göre, 1,3 milyondan fazla insan işini kaybetmesine rağmen, 2001 durgunluğunun nispeten hafif olduğu düşünülüyor.